Archive for Tháng Tám 16, 2018

TẠP 70: ĐỔI TIỀN

Posted: Tháng Tám 16, 2018 in Uncategorized
Thẻ:

1985(hình như vậy), mình có hai sự kiện nhớ mãi tới giờ và có lẽ còn tiếp tục nhớ. Đó là Nhà nước đổi tiền và mình đi học trường Năng khiếu huyện.

Nghe lắm thằng tưởng mình nói phét, bởi cái việc đại sự của ông Nhà nước liên quan đếch gì đến cái thằng “giống còn chưa có lai” như mình hồi đó! Thế nhưng kỳ thực lại có.

Chuyện là thế này,

…mẹ mình là giáo viên cấp một trường làng, năm đó Nhà nước thương dân cho đổi tiền xấu, tiền cũ lấy tiền đẹp, mới mà tiêu cho sướng tay. Lại còn lo dân để nhiều cộm túi nên cho đổi nhiều lấy ít, mười ăn một và hình như chỉ cho đổi có mấy trăm đồng tiền mới thì phải. Tộ sư, Nhà nước vạn tuế, vạn vạn tuế! Cả làng, cả chợ nhà mình cứ loạn cả lên. Chẳng phải vì nhiều tiền quá không đổi được hết, mà vì lúc tính tiền cứ lẫn giá cũ giá mới nên nhiều lần các bà nội trợ đi chợ về cứ ngẩn tò te khi chồng con hỏi “Tiền đâu hết rồi?”.

Mẹ mình không bị vậy, nhưng lại bị một việc còn oái ăm hơn. Đó là mẹ mình ngoài đi dạy vẫn phải chạy thêm hàng xáo để lấy cám nuôi lợn, thóc lép nuôi gà và lấy gạo nát nuôi mấy chị em mình. Lợn thì béo núc ních, gà thì lông vàng óng ả, ngày đạp mái mươi phát vẫn còn ưỡn ngực gáy o o. Chỉ mỗi chị em mình là gầy ốm tong teo…

Thường thì cứ một hôm mẹ đi chợ xa mua thóc về xát rồi hôm sau mang gạo ra chợ Đồn, là chợ gần nhà để bán.

Đến một ngày cuối tháng củ mật 1985, mẹ mua thóc nhiều hơn thường lệ và dĩ nhiên là ngày hôm sau gánh gạo của mẹ cũng nặng hơn. Mẹ bảo “Bán nốt chuyến này để nghỉ Tết”. Nghĩa là lúc đó đã sát Tết lắm rồi, lũ trẻ trong xóm mình đã nhớn nhác mong được bánh pháo, thậm chí chỉ là chục quả pháo tép nhỏ xíu như cái đầu đũa để thi thoảng đốt đì đẹt rồi ngửi cái mùi thơm rất đỗi đặc trưng của thuốc pháo lẫn với mùi khét của giấy trong cái lạnh co ro của mưa phùn, gió bấc cũng đủ để thấy mình lớn thêm một tuổi… Và còn có nghĩa là ngày mai mẹ sẽ mua gạo nếp, lá dong, thịt bò, thịt lợn(mỗi loại chỉ được một ít thôi) để cả nhà đón Tết… Và, biết đâu chừng có khi lại có thêm bánh một bánh pháo xinh xinh còn thơm mùi phẩm đỏ.

Ngày hôm sau, mẹ gánh gánh gạo cuối trong năm ra chợ. Mình theo mẹ ra tận đầu ngõ. Lưng mẹ oằn xuống dưới sức nặng của gánh gạo đầy hơn mọi ngày. Nhưng có lẽ trẻ con ngày đó dại hơn bây giờ nên mình chẳng có cảm giác thương mẹ. Thay vào đó chỉ là mong muốn được thấy mẹ quay trở về với cả một gánh Tết trên vai.

Mẹ vừa đi khuất, mình chạy vội vào nhà thả gà, cho lợn ăn và quét nhà, quét sân – là công việc thường ngày mình vẫn phải làm. Chốc chốc mình lại chạy tít ra đầu ngõ để xem mẹ đã về chưa? Chốc chốc mình lại chạy vào nhà trong xem đã sắp đến 8 giờ chưa? Vì mình biết mẹ thường đi chợ về vào giờ đó. Thế nhưng sáng hôm đó quả là một buổi sáng rất dài. Mình làm hết việc và xem đồng hồ đến năm bảy lần rồi mà vẫn chưa tới 7 giờ. Nhìn cái đồng hồ mà thấy ghét. Nó cứ đủng đỉnh, đủng đỉnh như con mụ rùa chửa dở. Chờ mãi không được, mình ra hẳn đầu ngõ tha thẩn với dế, giun. Rồi mẹ cũng về, muộn hơn mọi ngày và trông mẹ có vẻ rất buồn. Mình theo mẹ vào nhà mà chẳng dám hỏi gì. Mẹ bảo “Mẹ bị lừa hết rồi con ạ”. Hoá ra mẹ mình bị một cô xinh đẹp nào đó lừa mất cả gánh gạo. Mẹ bán cho cô với giá khá được giá và chắc mẩm rằng sẽ có được một cái Tết tươm tươm. Ai ngờ cô trả tiền cho mẹ xong lại xin mẹ cho đếm lại. Rồi cô bằng cách nào đó đã đổi xấp tiền thành tiền lẻ và tiền cũ(loại tiền khi chưa đổi). Và dĩ nhiên là trong hai cái thúng mẹ gánh về chỉ có mớ rau lang và mấy con cá trích tội nghiệp.

Mình buồn mất cả ngày hôm đó và ngày hôm sau nữa. Vì mình nghĩ Tết sẽ chẳng có bánh chưng, chẳng có thịt bò rim mật. Pháo lại càng không có.

Ấy vậy mà không phải vậy! Đôi lúc những điều kỳ diệu vẫn cứ xảy ra ngay cả khi chúng ta không hề mong đợi. Nhất là đối với một đứa trẻ ngoan như mình…

Đó là vào ngày cuối cùng của năm đó, mình tỉnh dậy thì đã không thấy mẹ đâu. Có chị Quế, là chị kế mình đang quét cái sân đầy lá mít, lá lòng đỏ trứng gà(chị đi học ở Vinh cũng đã về nghỉ Tết)… Mình hỏi mẹ đâu thì chị nói không biết. Thế rồi bẵng đi một lúc, khi hai chị em đang chơi đùa trong nhà thì mẹ về. Trên vai mẹ là chiếc gánh. Hai đứa chạy ùa ra sân đón.

Ôi chao ơi,

Một gánh nào là nếp, nào là lá dong, nào là đậu xanh, thịt bò, thịt lợn… có cả. Và điều không thể tin được là còn có thêm hai chục pháo xanh đỏ. Loại đít gắn xi hẳn hoi.

Đến giờ mình vẫn không thể hiểu là mẹ mình sao lại giỏi đến thế? Chắc mẹ phải thương yêu mình nhiều lắm!

***

Còn sự kiện thứ hai là mình được đi học Trường Năng khiếu huyện cách nhà tận 5 cây số… thì mình sẽ kể trong một bài khác cho nó đỡ dài…

Hà Nội, ngày 15 tháng 08 năm 2018

Phạm Phú Quảng

Advertisements