Archive for Tháng Mười Hai, 2015

TẠP 41: THỊT CHÓ MIỀN TRUNG

Posted: Tháng Mười Hai 31, 2015 in Uncategorized
Thẻ:, ,

  
“Chết tiếng trống, sống miếng dồi chó”,Ai nói ngả nói nghiêng gì thì nói. Ai đả đảo, lên án… Mình không phản đối nhưng cũng không ủng hộ.

Vì, thịt chó nó ngon lắm!

Vả lại, suy cho cùng một đất nước văn minh, sạch sẽ như Hàn chúng nó còn ăn nhiều hơn cả mình thì chẳng có lý do gì mà đang chui rúc miệng cống như ta lại phải bỏ qua.

***

Nói về tổng thể thì các cụ đã đúc kết “Nhất mực, nhì khoang, tam vàng, tứ đốm”. Mình cũng không lý giải được tại sao, mà mấy thằng làm thịt chó cũng chẳng bao giờ cắt một miếng da có lông treo lên mà quảng cáo rằng đây là mực, là khoang. Thế nên vấn đề này tạm gác lại. Trong bài này mình sẽ nói về món thịt chó ở cái vùng mình cho rằng ngon nhất Việt Nam.

Đó là thịt chó Miền Trung.

***

Thịt chó ở đây không có món nướng tẩm ướp thơm lừng, không có món rựa mận nhờ nhợ như Hà Nội(rựa mận là món đa phần được nấu từ những đĩa ăn thừa của khách) và cũng chẳng tạp pín lù thập cẩm món như Sài Gòn. Ngoài món dồi như mọi nơi(món này vùng nào cũng ngon) thì thịt chó Miền Trung có hai món chính là hấp và cầy(Nghệ An, Hà Tĩnh gọi vậy), Quảng Bình, Quảng Trị gọi là hông.

Món dồi thì mình cảm nhận ở quê mình(Đức Thọ, Hà Tĩnh) ngon nhất. Trong dồi có rau má, rau húng, quế, mùi ta, mùi tàu và có cả lạc rang giã vừa nữa. Cuốn một miếng dồi vào chiếc lá mơ tím ngắt, tươi rói(lá mơ chọn loại không già quá cũng chẳng non, rửa sạch, vẩy kiệt nước là ăn. Lúc ăn vẫn còn ướt thì mới ngon vì miếng dồi bao giờ cũng hơi khô và lá mơ còn ướt thì có cảm giác tươi hơn), dày dặn, chấm với mắm tôm hôi cho vào miệng, nhấm thêm tí sả, tí riềng tươi, cuối cùng là cắn thêm miếng ớt xanh thơm nồng rồi hẵng khép đôi mi, để cho bộ nghiền vận hành…

Thì chao ôi! Có trời đất cùng sập xuống cũng mặc xác con mẹ nó!

***

Món hấp,

Mình cũng không biết họ cắt từ đâu, nhưng món hấp ở đây thường là ba chỉ. Lớp da, lớp nạc, lớp mỡ, lớp gầu rất mỏng và đều tăm tắp. Họ hấp kiểu gì mà ăn mềm nhưng không khão, không dính. Vị ngọt của thịt như tan cả chân răng.

***

  
Món còn lại cũng là món đặc biệt nhất. Món cầy(Nhiều người Bắc gọi là chè chó, vì rất ngọt. Ngọt nhất là ở Nghệ An và Hà Tĩnh).

Đó là phần còn lại của con chó sau khi lọc lấy thịt làm món hấp sẽ đem chặt(cả thịt lẫn xương) thành miếng to cỡ như hai phần bao diêm rồi đem tẩm ướp gia vị gồm hành, nghệ, nước mắm, mắm tôm, mì chính, tiêu, nhiều mật mía, lá hoặc vỏ quýt ta(Nghệ Tĩnh gọi là tắt), có lá sắn thì càng tốt, nhiều riềng non(có nơi cho thêm sả), một chút rượu nếp ngon cho dậy mùi(có nơi cho thêm mẻ, nước chè xanh đặc), chừng 30 phút đến 1 tiếng sau thì đun vừa lửa cho sôi lên, vặn lửa nhỏ lại đủ sôi liu riu cho đến khi nhừ cũng là lúc gia vị thấm tận xương tuỷ(Ngon nhất là được nấu trong nồi đất và đun bằng củi). Nếu thiếu nước có thể cho nước chè xanh hoặc nước lọc. 

Nói thì nói vậy thôi chứ cũng chừng đó thứ nhưng để nấu được ngon còn tuỳ tay người gia giảm. Với mình thì mẹ mình nấu là ngon nhất.

Miếng cầy ngon nhất là miếng có đầy đủ cả da, cả nạc, cả mỡ và cả xương. Phần nạc do đã hầm nhừ, đã ngấm mỡ, lại rất mềm nên ăn không khô, không bã. Người dân ở đây thường chọn những con chịu khó tập thể dục để thịt nên phần mỡ cũng không quá dày, đem nhai cùng những miếng riềng non thì rất bùi và thơm. Phần đặc biệt nhất là phần da. Do trước khi đem chặt thì toàn bộ con chó đã được đem thui sém nên phần da tuy nhừ nhưng không nhão mà lại rất giòn. Lúc nhai nghe sần sật thật sướng tai.

Nói về thui thì ngon nhất là thui rơm sau đó đến thui lá chuối khô rồi cuối cùng mới đến củi, than. Khi thui phải canh lửa làm sao cho lớp da sém vàng đều, cứng hơi giòn nhưng không được nứt. Người quê mình thường vừa thui vừa lấy que củi gõ gõ vào con chó, nghe bồm bộm thì dừng. Ngày nay mấy thằng làm thịt chó công nghiệp dùng máy khò khò cho nhanh nhưng không thể ngon được như thui truyền thống.

Món dồi và món hấp đều là món để nhậu. Riêng món cầy thì nhậu cũng được mà ăn với các đồ tinh bột cũng rất ngon. Ngày trước khi bánh mì, bánh đa còn là thứ đồ xa xỉ với người Miền Trung thì món này thường được ăn với bún(Ngon nhất là món bún Đức Thọ quê tôi. Hoàn toàn làm bằng thủ công. Không biết là có phải được làm từ gạo xay sơ hay không nhưng sợi bún to, màu nâu. Và gạo xay có lẽ ủ hơi lâu nên có vị thanh chua. Bây giờ vẫn còn ở quán bún bò Bà Kế, Đò Trai) nhưng bây giờ được ăn với cả bánh mì, bánh đa nướng, bánh mướt(người Quảng Bình, Quảng Trị gọi là bánh ướt, là loại bánh cuốn không nhân, không mỡ, không hành).

Ngoài ra món cầy ăn với cơm cũng tuyệt ngon. Cả cầy và cơm đều phải thật nóng. Thậm chí chẳng cần đến thịt. Chỉ cần một bát cơm, rưới nước cầy lên mà xì xụp cùng một đĩa dưa muối chua, một rổ rau sống và vài quả ớt xanh thì đời cũng đã lên tiên lắm rồi!

Độc giả cũng cần biết thêm rằng món “cầy” này hoàn toàn trái ngược với món “vợ”. Càng nấu đi, nấu lại, hâm tới, hâm lui… lại càng ngon!

Quảng Trị, ngày 23 tháng 12 năm 2015

Phạm Phú Quảng

TẠP 40: GƯƠNG MẶT TIÊU BIỂU

Posted: Tháng Mười Hai 15, 2015 in Uncategorized


Hôm nay nhờ oai đại ca, trên vỉa hè phố “cũ” mình được ngồi cùng bàn uống rượu với bác A, chức thuộc hàng kinh hoàng. Nói cho hoành tráng thôi, thực ra các bác ngồi trên vỉa hè còn mình kê cái ghế nhựa què chân ngồi mấp mé lòng đường. Vừa rót vừa liếc, đề phòng xe điên tông vào mông.Bác A vừa tham dự một buổi truyền hình gặp gỡ những gương mặt tiêu tiêu gì đó do chị Tạ Bích Loan dẫn chương trình về, còn mặc nguyên cả bộ đồ lễ phục cùng huy hiệu, nơ cài… Bác nói được chứng kiến những tấm gương bằng xương, bằng thịt vô cùng xúc động rồi lại được TTg mời ăn tối, một bữa ăn toàn hàng nội với đồ uống là vang Đà Lạt, bia Hà Nội hay gì mình cũng không nhớ chính xác.

Vừa đúng lúc rót hết chai vang thứ 5, mình cầm lên ngắm nghía. Một chai vang Ý, rót hết rồi vẫn còn nặng trĩu tay, lỗ trôn chai sâu hoắm đút tụt cả ngón trỏ mà chưa tới. Loại này nếu đem cân chắc không nhẹ hơn một tấn thóc mỗi chai.

Kể cũng khôi hài,

Đầu óc mình thuộc dạng rất ngu trong việc tưởng tượng. Dù ai tả ngược tả xuôi kiểu gì đi nữa rằng cô kia đẹp tuyệt mỹ thế này thế nọ, ngon tuyệt trần thế lọ thế chai… nhưng nếu chưa được ăn thì mình tuyệt nhiên không thể hình dung ra hương vị đậm nhạt ra sao?… mà mình vẫn mường tượng được có lẽ căn phòng mà TTg đãi khách nó phải hoành tráng và sang trọng lắm. Có khi cả dát vàng nữa cũng nên…?

Thế mà một nơi như vậy, với những con người “đáng giá” như vậy lại cùng nhau thưởng thức mấy loại nước uống với chất lượng mang nặng tình yêu quê hương như vầy…

Còn tại nơi cái vỉa hè nhộm nhoạm với mấy chiếc ghế nhựa què chân thế này thì lại có xúc xích que Bỉ nhấm với vang Ý tụt đít…

Hơ hơ,

nghe cứ như cái nghịch lý trớ trêu trong câu chuyện “Mảnh đất lắm người nhiều ma” của Nguyễn Khắc Trường(Thằng chủ tịch xã cả ngày quất roi vào mông cho vợ con kêu khóc rằng đói, đêm trùm chiếu ăn thịt gà với nhau. Còn thằng lõi đít không chức sắc đi Tây, đi Tàu về cả ngày đi quanh xóm huyênh hoang là thịt cá ăn ngấy lắm thì đêm hai bố con lại tắt đèn nhai bánh cám của lợn…).

***

Quay lại câu chuyện bác A kể.

Theo lời bác thì câu chuyện này là xúc động nhất, tấm gương hy sinh này là hiếm có nhất, lúc nghe trên trường quay gần như mọi người đều khóc hết.

Chuyện thế này,

Có một anh bác sỹ khi ra trường không xin được việc phải ra tận đảo Phú Quý để làm y tá cho cả người lẫn súc vật. Dự kiến là ra vài năm rồi sẽ được về đất liền làm bác sỹ người. Nhưng ra đó thế nào hoặc là người dân họ quý anh này quá, hoặc là anh này quý người nào ở đó quá nên đến giờ tận ba mấy năm vẫn chưa về đất liền làm. Lần đầu tiên anh này được về phép, đến đầu xóm gặp một cô bé dễ thương đi học thì cho một gói kẹo mà không hề biết đó là con mình… Còn vài chi tiết nữa, cũng lủng củng đại loại vậy. Chả logic mẹ gì cả!

Bác kể xong ai cũng… “dưng dưng” xúc động(có lẽ cũng giống như trên cái trường quay kia). Riêng mình rất may là được giao nhiệm vụ rót nên có quyền cúi gằm mặt xuống bàn xúc động với mấy cái vỏ chai.

***

Sau mấy phút xúc động sâu sắc thì cả bàn lại tưng bừng keng. Rượu vang Ý đỏ thắm như máu đào lại ồ ồ tuôn vào những cái cuống họng vừa nghẹn ngào thương cảm, và mọi người dường như đã quên đi rằng đâu đó vẫn có những người tốt, những tấm gương nhân ái…

Thì mình lại nhớ đến một câu chuyện khác, một tấm gương khác mà mình vừa mới được gặp ngày hôm qua.

***

Đêm hôm qua, chừng gần nửa đêm, mình vẫn còn lang thang trên mấy con phố nhạt nhoà bóng đèn của Hà Nội để hóng gió Đông trước khi về căn gác lọc cọc của mình thì em điện thoại rằng anh có rảnh ra Tống Duy Tân uống rượu với em. Nhân tiện mình đang ở gần đó, và cảnh rét mướt đêm hôm thế này mà có lỡ ngồi thủ thỉ dăm ba chén rượu với một cô nàng xinh đẹp thì cũng không phải là tội lỗi gì lắm cho cam.

Mình tới chỗ em, cũng khá lâu rồi mình chưa gặp em, em vẫn vậy, vẫn xinh đẹp với dáng vẻ bất cần đời cùng điếu thuốc lá thường trực trên những ngón tay thuôn.

Không thèm chào hỏi, em rót cho mình chén rượu tràn ly. Ngồi cạnh em là một cô bạn xinh xắn cũng trạc tuổi đôi mươi như em. Uống xong, em giới thiệu bạn em tên Sò. Cũng như em, Sò làm tiếp viên tại một nhà hàng KTV khá sang trọng tại Hà thành. Thông tin rời rạc lắng đọng lại sau những ly vodka Cá Sấu cay nồng là Sò được sinh ra ở đâu đấy tại một cầu ao sông nước Miền Tây, mẹ cô bỏ đi khi cô chưa biết mặc quần. Cô đi học được vài năm thì lang bạt mưu sinh từ nhỏ xíu. Đời xô đẩy cô hết Miền Tây qua Miền Đông rồi Sài Gòn và giờ đây là Hà Nội…

Sò chửi tục rất nhiều, nói bậy bạ liên mồm. Bao nhiêu bộ phận mưu sinh thầm kín trong cơ thể được cô liên tục mang ra giải phẫu tênh hênh trên bàn nhậu…

Mình vốn cổ hủ nên không thích phụ nữ nói tục, chửi bậy(Mình thích họ làm bậy hơn!). Lúc đó mình thực sự không có thiện cảm với Sò nên cũng chẳng có gì chuyện trò, em lại không hay nói, bàn nhậu chỉ một mình Sò độc thoại với những lời lẽ trần truồng khiến đàn ông xung quanh đều lấm lét liếc nhìn.

Chẳng ai ăn gì nhiều, những chén rượu vẫn rời rạc đong đưa. Một lúc lâu, em mới hỏi tôi rằng mai anh có rảnh đi Hải Dương với bọn em.

Trong những trường hợp này thì mình luôn luôn từ chối. Mình hỏi em đi Hải Dương làm gì? Em bảo “Bọn em đi làm từ thiện”.

Mình cũng không quá ngạc nhiên vì bây giờ xã hội càng khó khăn thì càng nhiều người làm từ thiện. Người người làm từ thiện, nhà nhà làm từ thiện. Hai tiếng từ thiện ngân cao át cả tiếng chuông chùa thiêng Yên Tử. Có thể họ nghĩ Phật, Bồ Tát là con buôn dễ mặc cả. Rằng tôi cho đi một đồng thì ông phải mang về cho tôi năm bảy đồng, mười đồng… Thế nên họ vay mượn, họ lọc lừa, họ cướp đoạt để có tiền làm từ thiện.

Chai rượu thứ hai đã vơi quá nửa, em ném mẩu thuốc đang tàn trên tay rồi châm thêm điếu mới. Còn Sò, dường như đã ngấm rượu nên cũng chửi bậy ít hơn. Mình hỏi chuyện làm quà rằng:

– Bọn em làm từ thiện thế nào?

Em lơ đễnh thả khói thuốc lên trần nhà, Sò rót thêm cho đầy ba ly rượu và rằng:

– Có mẹ gì đâu anh, dư tiền thì đem cho người khó khăn hơn thôi à.

Mình bắt đầu thấy thú vị và em cũng bắt đầu cởi mở hơn. Em nói em biết Sò mấy năm nay và chưa bao giờ thấy Sò mua sắm cho bản thân thứ gì đáng giá. Kiếm được bao tiền chỉ giữ đủ ăn uống, phấn son qua ngày, còn lại hễ thấy ai có hoàn cảnh éo le cần giúp đỡ thì đều mang hết phần tiền dành dụm đi cho họ. Em nói thêm rằng:

– Ở Hải Dương có một ông bố tàn tật nuôi hai đứa con tàn tật. Sò nói lần này có 8 triệu, Sò đã thuê một chiếc xe cả đi lẫn về hết 1,8 triệu, mua một ít lương thực, thực phẩm, còn 5 triệu tiền mặt sẽ xuống cho bố con nhà nọ…

Mình hỏi Sò:

– Vậy bình thường các bạn có hay tham gia cùng em không?

Sò cười và nói:

– Lâu lâu cũng có đứa đi theo em nhưng chủ yếu đi cho vui thôi chứ chúng nó đâu như em. Em một thân một mình chẳng cần lo cho ai hết nên mới có tiền. Chúng nó còn nhiều thứ phải lo lắm anh à.

Mình uống riêng với Sò một ly đầy. Rượu ngon, và những câu chửi tục của Sò cũng đáng yêu hơn!

Hà Nội, ngày 05 tháng 12 năm 2015

Phạm Phú Quảng

P/S: câu chuyện đi Hải Dương của em và Sò mình đã kiểm chứng qua ảnh chụp trên FB của em

NGU TRUYỀN KỲ: Phần 1

Posted: Tháng Mười Hai 1, 2015 in Uncategorized
Thẻ:


Sau 6h trên đường với 2 lần stop make water(vì có một chú vãi đái với các khúc cua tay áo 100km/h) cũng lên đến tp vùng Tây Bắc yên bình này.

Thời tiết cũng không lạnh như mình tưởng. Chỉ cần một chiếc sơ mi dày dặn cũng đủ để yên tâm ngồi thưởng trà và để mặc cho gió núi mơn man.

Ký ức của mình về thành phố này thực sự không được tốt. Nguyên nhân là vào những năm 2003 mình cùng một cậu em ngu gần bằng mình đã bị lừa kha khá tiền cho việc xin vào… xúc đất cho thuỷ điện Sơn La.

Ngày đó không phải mỗi mình, mà hàng trăm hàng nghìn thằng xây dựng ngu cỡ mình mất tiền. Cứ nghe đến đại công trường Thuỷ điện Sơn La là sốt xình xịch. Không phải là quá đói việc, nhưng đã là sinh nghề tử nghiệp thì kiểu gì rồi cũng sẽ cắm đầu vào chỗ tử!

Hệt như làm cave, nghề này nó ám theo người dai dẳng lắm. Có bỏ nghề đến 10 năm rồi trong những cơn hốt hoảng mộng mị vẫn thấy mình đang ngồi chìa vú cho người ta xoa…

***

Mình có một đại ca rất đáng kính trọng, ở HN người ta gọi là anh V sẹo, CT HĐQT công ty mình. Anh kể rằng “Cuộc đời là chuỗi đồ thị hình sin, khi nào tao cảm nhận tao đang trên đỉnh(nghĩa là sắp đi xuống) thì tao dừng. Bỏ mẹ nó hết đi chơi cho chán rồi quay lại làm tiếp. Có đợt nghỉ đến mấy năm chưa làm, nhiều đêm nhớ mùi bê tông quá phải phóng xe ra cầu Thăng Long xem chúng nó đổ bê tông và ngửi mùi bê tông tươi về mới ngủ được”.

***

Quay lại chuyện mình và cậu em bị lừa.

Mình được mấy thằng cò nó dẫn lên Sơn La. Gà mọ, bò gác bếp, rượu nếp, rượu ngô… nhoẹt nhoè rồi nó đưa vào Mường La. Hồi đó công trường đang khởi động khá ồ ạt. Giữa trưa nó dẫn mình lên đỉnh đập cao tận 147m. Đứng trên đó nhìn xuống đại công trường quả thật là một nơi lý tưởng để… lừa đảo!

Nắng hây hây, gió nhè nhẹ, từng đám mây trắng bồng bềnh nhởn nhơ trước mặt như đùa giỡn với hơi men trên mặt mấy thằng bợm, không khí trong lành đến tận đáy buồng phổi. Đâu đó từ đáy hồ ầm ì vẳng lại tiếng dồn ga của xe Kamaz đang chở đất…

***

Anh là người trong cuộc,

Anh ngước mắt lên, hít một hơi thật sâu như nuốt cả mây lẫn trời vào cái bao tử đang óc ách những rượu nếp, rượu ngô. Anh lại cúi xuống, dõi mắt theo hướng của tiếng ầm ì. Từng đoàn kiến mang tên Kamaz, Huyndai, Julong… nối đuôi nhau nườm nượp…

Tự dưng anh thấy mình to lớn lạ! Vĩ đại lạ!

Anh lại nhắm mắt, hít thêm một hơi nữa…

Lỗ mũi và buồng phổi như nổ tung…

Anh thấy mình lâng lâng bay bổng cùng công cuộc hiện đại hoá đất nước…

Vào lúc đó,

Vào chính cái thời khắc nghìn năm có một với trùng trùng điệp điệp những “thiên thời địa lợi nhân ngu” đó. Thằng cò mới khúm núm nhẹ nhàng lau miệng xô mật rồi thỏ thẻ rót vào tai anh rằng:

– Anh ơi, cả đời người anh em mình chắc cũng chỉ có một lần cơ hội để tham gia vào những công trình tầm cỡ thế giới thế này. Mà anh biết, như bọn em thì có tài cán gì mà tham gia. Chỉ có anh. Chỉ duy nhất anh, tuổi trẻ tài cao mới xứng đáng gánh vác trọng trách này. Bọn em tuy làm nghề tư vấn(nói mẹ nó ra là cò) nhưng đối với công trình này bọn em tuyệt hiên không phải vì đồng tiền. Bọn em chỉ nghĩ rằng rồi sau này, sự thành công của anh cũng làm cho bọn hèn chúng em được ké tí niềm tự hào, được thơm lây rằng đã có hân hạnh góp một chút xíu xìu xiu vào sự thành công của anh…

***

Và “anh”,

Vẫn chính là anh,

Vẫn chính là thằng nông dân chân đất mắt toét của ngày hôm qua. Mà cũng chẳng phải là ngày hôm qua. Chỉ ngay vừa mới sáng nay thôi, vừa húp bát phở 10k thều lều dãi rớt nơi vỉa hè phố núi… Đã lia lịa gật đầu rồi trịnh trọng chìa bàn tay ra xiết chặt tay thằng cò lắc lấy lắc để. Cái bắt tay sao giống cái phong thái của Putin đáo để!

Thế rồi của nổi, của chìm, vay mượn, cắm cố… nháo nhào nhào.

Thằng cò ngày một béo nẫn!

Còn anh,

Giờ này vẫn ngồi viết những dòng lăng nhăng cho qua đi cơn đói dài…

Sơn La, ngày 29 tháng 11 năm 2015

Phạm Phú Quảng